De waarde van kwaliteit in de mondzorg

Discussies over kwaliteit zijn van alle tijden.

De Nederlandse overheid richt zich op het beheersen van de kosten van zorg. Effectieve middelen daartoe zijn het generiek verklaren van producten en behandelingen. Zijn de stakeholders en beroepsgroep zich voldoende bewust wat de consequenties op lange termijn van hun keuzes zijn? Waarop zijn deze gebaseerd?

Indent constateert een neerwaartse spiraal van kwaliteit/verschraling van de Nederlandse mondzorg. Zij is van mening dat goedkoop uiteindelijk duurkoop is. Voor zowel de patiënt als de overheid. Uitgangspunt voor deze dag was bewustzijn creëren over de gevolgen van de keuzes op de kwaliteit van de mondzorg.

8 juni werd een interactieve uitwisseling over inzichten en gevolgen van keuzes met betrekking tot de mondzorg. Deze bijeenkomst vond plaats bij de FME, Zilverstraat 69 in Zoetermeer. Een kort verslag van deze dag kunt u hier downloaden Verslag congres

Rob Barnasconi

Robert van Boxtel

Jan Willem Vaartjes

Alexander Tolmeijer

Paul Boom

Martin Polman

Joerd van der Meer

Wolter Brands

Jaco de Ruiter

Dagvoorzitter was Rob Barnasconi en sprekers waren

  • Industrie – Indent : Martin Polman
  • Overheid – Ministerie van VWS : Paul Boom
  • Beroepsorganisatie – ANT : Jan Willem Vaartjes
  • Medische hulpmiddelen Europees – Medical Device Project : Robert van Boxtel
  • Professional – Endodontoloog : Joerd van der Meer
  • Europese tandarts – Council of European dentists : Alexander Tolmeijer
  • Beroepsorganisatie – KNMT : Wolter Brands
  • Patiënten : Jaco de Ruiter

Wat kwam deze dag zoal aan bod?

De invloed van digitale technologie op kwaliteit van de tandheelkunde (Joerd van der Meer)
Mens of machine……?

Digitaal werken is al enkele jaren mogelijk in de tandartspraktijk en gaat in de komende jaren steeds meer bieden qua gebruikersgemak en comfort voor de behandelaar en de patiënt. Een digitale workflow zal ook een constante en hoge kwaliteit kunnen bieden die niet meer geëvenaard zal kunnen worden door de analoge toepassingen. De verschillende nieuwe technologieën hebben elk hun eigen impact op de kwaliteit van ons handelen en we hopen dat dit uiteindelijk ook daadwerkelijk leidt tot een beter eindproduct. In deze lezing werd een kort overzicht gegeven van wat er op dit moment beschikbaar is aan nieuwe technologieën, wat de invloed daarvan is op elk van de aspecten van ons handelen.

Kwaliteit in de mondzorg, wie gaat er eigenlijk over? (Paul Boom)

De mondzorg verkeert in roerige tijden. Overheid en tandartsen staan lijnrecht tegenover elkaar. Veel van de discussies spelen zich af op het grensvlak van het private en publieke domein. Vooral over de vraag waar de publieke verantwoordelijkheid ophoudt en die van de private begint. Maar is zo’n scheiding wel zo scherp te trekken en wat als er overlap is, en is dat dan erg?

De overheid staat voor kwalitatieve en veilige zorg aan alle burgers en schept hiervoor de randvoorwaarden. Gelijkertijd heeft de overheid de taak om ervoor te zorgen dat de middelen die deze burgers inleggen goed en doelmatig worden belegd. Daarbij horen ook principes van solidariteit en duurzaamheid. Uitvoering en handhaving daarvan staan vaak op gespannen voet met de private sector.

Paul Boom schetste aan de hand van een casus hoe het spanningsveld rondom de kwaliteit in de mondzorg eruit ziet.

Wat is kwaliteit en wie bepaalt dat? (Wolter Brands)

Het begrip “kwaliteit” is hot. Belangrijk in de discussie over kwaliteit is wat verstaan moet worden onder kwaliteit en bovenal wie bepaalt wat kwaliteit is. In de Wet Kwaliteit Klachten en Geschillen in zorg (WKKGZ) lijkt de overheid voor een duidelijke omschrijving te kiezen. Het is de vraag of deze wet niet op 2 gedachten hinkt, waardoor de omschrijving van kwaliteit gaat schuren met het uitgangspunt van deze wet, de regie van de patiënt. Daarmee wordt de vraag relevant: wie bepaalt de kwaliteit: de tandarts, de wetenschap, derden of de patiënt? De volgende begrippen kwamen hierbij ter sprake; professionele standaard, shared decision making, evidence based tandheelkunde en evidence informed decision making.

Vrije mondzorgkeuze (Martin Polman)

Potentiële kwaliteitsimpuls

De mondzorg is, uitgedrukt in geld, 3% van de totale zorguitgaven per jaar in Nederland. Bijzonder aan dit segment is dat het voor 80% niet- of bijverzekerde zorg betreft. Tot de leeftijdsgrens 21 jaar is de mondzorg vergoed en daarna is het – op een enkele indicatie na – een vrijwillige aangelegenheid van de mondzorgconsument, de behandelaar en eventueel de verzekeraar. Desondanks kan de mondzorg niet ontsnappen aan overheidsbemoeienis die om reden van kostenbeheersing belang lijkt te hebben bij het remmen van vooruitgang.

Indent is een associatie van dentale bedrijven. Een pluriforme groep met als grootste gemene deler: een stroom van innovatieve producten, beschikbaar voor de Nederlandse zorgconsument. Indent realiseert zich dat in Nederland de zorg voor een belangrijk deel goed geregeld is. Tegelijkertijd wordt als gevolg van het beleid regelgeving doorgevoerd die generieke en copy-cat bedrijven bevoordelen waardoor de Nederlandse markt steeds ontoegankelijker wordt voor nieuw ontwikkelde producten.

Het abstracte begrip “kwaliteit” wordt uitsluitend tastbaar met duidelijke en begrijpbare criteria die daadwerkelijk en objectief kunnen worden getoetst. Kwaliteitscriteria voor het beoordelen van mondzorgproducten werden kort behandeld en tevens een inzicht hoe de selectie van “notified bodies” kan bijdragen. Pleidooi om de markt maximaal toegankelijk te houden voor innovaties die de kwaliteit van zorg verbeteren.

Kwaliteit, wat wil de consument? (Jaco de Ruiter)

Een vraag gestuurde zorgmarkt, heeft de zorg dit begrepen? Wat is een consument en hoe gedraagt hij zich in het verwervingsproces. Kan een consument bepalen wat goede kwaliteit is? Wat voor informatie is nodig, hoe, wat, waar? Hoe verandert de rol van de zorgverlener in een kwaliteitsproces? In deze prikkelende presentatie werden deelnemers uitgenodigd tot nadenken, kregen zij antwoorden maar werden ook aangemoedigd tot eigen initiatief en actie.

Kwaliteit, een kwestie van kiezen? (Alexander Tolmeijer)

Preventie loont niet maar werkt wel

Preventie was de hoeksteen van het mondzorg beleid in de afgelopen eeuw. Na een prachtige teruggang van het aantal gaatjes, worden nu tandvlees ziektes met preventie bestreden. De kwaliteit van leven en zorg schiet daarbij omhoog. Maar de kwaliteit laat zich lastiger organiseren, is niet te reguleren en staat of valt met het motiveren van de consument en het budgetteren van de verzekeraar.

Richtlijnen in de tandheelkunde (Jan Willem Vaartjes)

Het middel voor kwaliteitsverbetering?

Richtlijnen worden vaak gezien als het middel om kwaliteit te bevorderen en ook te meten. De mondzorg liep volgens een rapport van de Gezondheidsraad in 2012 achter. Er zouden nauwelijks ‘evidence based’ richtlijnen zijn en aanbevolen werd om voor de gebieden met de grootste behandelvariatie op korte termijn richtlijnen op te stellen. Er waren wel een redelijk aantal richtlijnen beschikbaar, maar meer uniformiteit en één register was iets waar het veld ook het nut van in zag en de schouders onder wilde zetten. Na een lastige aanvangsfase zal KiMo dit jaar de eerste richtlijnen uitbrengen en weten we de komende jaren of de ingeslagen route waardevol geweest is of juist alleen schone schijn blijkt te zijn die de regeldruk in de zorg onnodig verhoogd. De gemiddelde patiënt en de gemiddelde tandartspraktijk bestaat immers niet, de ideale behandeling moet bij de tandarts vaak zelf betaald worden en er is vaak onvoldoende evidence om wetenschappelijk te kunnen kiezen uit één van de wegen naar Rome. Verliest de mondzorg in Nederland niet de menselijke maat en ontstaat er schijnkwaliteit door het strikt naleven en afrekenen op basis van deze richtlijnen?

EU MDR – impact op supply chain (Robert van Boxtel)

Momenteel vallen de dentale producten onder de medische hulpmiddelen wetgeving. In mei 2017 is er een nieuwe Europese wetgeving van kracht geworden. Wat betekent dit voor de supply chain in de dentale industrie? Blijven huidige afspraken over CE certificering van grondstoffen geldig? Wordt de custom made route afgesloten? Zijn er nieuwe classificaties van toepassing?

Het congres werd gehonoreerd door         6 punten         5 punten